Adaptogeny? - Najlepszy wybór
Adaptogeny? - Najlepszy wybór

W obecnej, pandemicznej rzeczywistości trudno się odnaleźć. Właściwie każdego dnia walczymy o kolejny. Wiele z nas zostało postawionych w trudnej sytuacji: praca w domu lub co gorsza utrata pracy, dystans społeczny, obawa o własne zdrowie i o finanse. Wszystkie te czynniki obniżają nastrój, wywołują stres, poczucie bezsilności i załamania. Z pomocą mogą przyjść roślinne surowce adaptogenne, które w naturalny sposób poprawiają samopoczucie i dodają energii, aby stawiać czoła codziennym wyzwaniom.

Czym są adaptogeny i kiedy je stosować?

Adaptogeny to substancje wspomagające organizm w dopasowywaniu się do zmieniających się i wymagających warunków środowiska. Według definicji zaproponowanej w latach 50., ich pochodzenie jest naturalne, a działanie musi być nieszkodliwe i normalizujące. Znane i przebadane adaptogeny wspomagają ciało człowieka w starciu ze stresorami zewnętrznymi poprzez realne wspieranie prawidłowych funkcji organizmu na poziomie biologicznym i fizycznym. Jako swoiste działanie większości z nich wyróżnia się:

  • wzmacnianie systemu immunologicznego,
  • eliminowanie negatywnych skutków spowodowanej przez stres immunosupresji,
  • redukowanie ryzyka wystąpienia chorób układu sercowo-naczyniowego,
  • stabilizację systemu neuro-endokrynnego, dzięki właściwościom antystresowym,
  • wspomaganie osłabionych funkcji układu immunologicznego, szczególnie u ludzi starszych,
  • działanie antyoksydacyjne.

Suplementy na bazie ziół adaptogennych polecane są dla osób chcących wzmocnić swój organizm oraz dostosować go do większego wysiłku psychicznego i fizycznego. Są również bardzo pomocne w walce ze stresem i jego negatywnymi skutkami: bezsennością, lękami, nadmierną gonitwą myśli itd.
Najpopularniejsze adaptogeny:

  1. Ashwaghanda - Żeń szeń indyjski (Withania somnifera)
    Korzeń ashwaghandy to ceniony surowiec medycyny wschodniej. Zawiera związki - witanolidy, należące do grupy substancji, których działanie określa się jako uspokajające, dzięki czemu wspaniale sprawdza się w walce ze zmęczeniem, bezsennością spowodowaną stresem, lękiem, myślami depresyjnymi czy neurastenią. Poza tym, to adaptogenne zioło znane jest w medycynie ajurwedyjskiej jako jeden z najstarszych środków, holistycznie wspierających całe ciało – pomagają organizmowi w walce z czynnikami stresogennymi, wspierają wytrzymałość i pozwalają na zachowanie równowagi biologicznej oraz fizjologicznej.Ashwagandha przede wszystkim ceniona jest ze względu na pozytywny wpływ na siły witalne, czyli ogólną kondycję ciała i umysłu. Spożywanie ashwagandhy polecane jest osobom, które chcą wzmocnić swoją kondycję fizyczną, a także tym z nas, których życie wymaga wytężonej pracy umysłowej, wysokiego poziomu koncentracji oraz dużej odporności psychicznej. Ashwagandha wykazuje działanie antystresowe oraz pobudzające receptory mózgowe, co związane jest z obecnością w korzeniu rośliny licznych glikowitanolidów.

    Ashwagandha jest przedmiotem badań wielu naukowców. Ostatnie badania wykazują, że roślina może być skuteczna w przypadku leczenia choroby Alzheimera. Badania  wykazały, że u zwierząt, którym podawano wyciąg z ashwagandhy, proces tworzenia zwłóknień w mózgach uległ spowolnieniu aż o 50 procent.Niestety, istnieje kilka przeciwwskazań do spożywania preparatów opartych o ashwagandhę. Ashwagandha nie powinna być przyjmowana przez kobiety będące w ciąży, a także osoby zażywające leki uspokajające, nasenne, przeciwpadaczkowe oraz niektóre leki przeciwbólowe. Przed podjęciem decyzji o przyjmowaniu preparatu zawierającego ashwagandhę, warto udać się na konsultację lekarską.

    Zażywanie ashwagandhy może mieć także skutki uboczne. U niektórych osób przyjmujących preparaty oparte o ashwagandhę zaobserwowano nadczynność tarczycy oraz dolegliwości skórne jak świąd, przebarwienia i pieczenie.

  2. Lukrecja (Glycyrrhiza L.)
    Lukrecja to jedna z najstarszych roślin wykorzystywanych w medycynie. Wzmianki o jej zastosowaniu w charakterze leku na nieżyt górnych dróg oddechowych można już znaleźć w pismach ze starożytnej Grecji, Rzymie i Egipcie. Obecnie w medycynie roślin stosuje się przede wszystkim jej korzeń, gdyż to właśnie on wykazuje adaptogenne właściwości, takie jak działanie: antyalergiczne, moczopędne, immunostymulujące, antyoksydacyjne, łagodzące, przeciwbakteryjne, przeciwłojotokowe, przeciwwirusowe, przeciwzapalne, przeciwobrzękowe, redukujące zaczerwienienia oraz wykrztuśne.Lukrecja posiada wiele właściwości, które są doceniane od wieków. W XVI i XVII wieku była ona stosowana jako środek wykrztuśny w chorobach górnych dróg oddechowych - by łagodzić męczący kaszel, a także w schorzeniach wątroby, żołądka, nerek i pęcherza moczowego. W prestiżowym magazynie The Lancet opublikowano w 2003 r. badania dotyczące powiązania działania pozyskiwanej z korzenia lukrecji glicyryzyny z koronawirusem.

    Badano potencjał przeciwwirusowy ribawiryny, 6-azaurydyny, pirazofuryny, kwasu mykofenolowego oraz glicyryzyny. Okazało się, że to właśnie glicyryzyna najlepiej hamuje namnażanie się koronawirusa wywołujacego SARS (zespół ciężkiej ostrej niewydolności oddechowej).Glicyryzyna nie tylko hamuje namnażanie się koronawirusa - ogranicza też jego zdolność wnikania do wnętrza komórki. Mechanizm takiego działania glicyryzyny nie jest niestety do końca poznany.Wiadomo jednak, że glicyryzynę powinno się stosować krótkotrwale, przy długim stosowaniu mogą wystąpić działania niepożądane takie jak nadciśnienie i obniżone stężenie potasu we krwi czyli hipokaliemię.Spożywanie bezcukrowych słodyczy z ekstraktem pozyskanym z korzenia lukrecji znacząco wpływa na powstrzymanie rozwoju próchnicy u dzieci. Ma to swoje potwierdzenie w statystykach - w Holandii i Skandynawii, gdzie cukierki na bazie korzenia lukrecji są bardzo popularne, wskaźnik próchnicy waha się od 2 do 10 proc.

  3. Różeniec górski (Rhodiola rosea)
    Różeniec górski to kolejna ciekawa propozycja dla osób, które szukają uspokojenia, a zarazem wzrostu energii i wydajności. Surowcem zielarskim różeńca jest korzeń, posiadający charakterystyczny, złocisty kolor i przyjemny, różany zapach. To adaptogenne zioło jest polecane przede wszystkim w przypadku zmęczenia psychicznego, fizycznego oraz migreny.Roślina ta ma bowiem zdolność wydzielania w mózgu ważnych neuroprzekaźników, jak dopamina, serotonina, noradrenalina, acetylocholina.To one decydują o kondycji psychicznej człowieka-regulują stan emocjonalny np. lęk i ogólny nastrój.  Ponadto, jest zaliczane do grupy adaptogenów stymulujących układ nerwowy, gdyż wykazuje działanie pobudzające, zwiększa wydolność umysłową oraz poprawia refleks. Stosowanie różeńca zaleca się również osobom cierpiącym na przewlekły stres i depresję, a także osobom starszym, zmagającym się z cukrzycą oraz schorzeniami żołądka, i wątroby.Poprawia pamięć, nastrój, ułatwia uczenie się, zwiększa odporność na czynniki stresogenne,a także  bodźce w postaci hałasu, nagłej zmiany temperatur, niedotlenienia organizmu. 

  4. Żeń szeń prawdziwy (Panax ginseng)
    Żeń-szeń prawdziwy to roślina, która w ostatnim czasie wzbudza duże zainteresowanie wśród naukowców. Jego korzeń od dawna jest wykorzystywany w medycynie dalekowschodniej. Surowiec wymaga regularnego stosowania, by efekty były widoczne. Tradycyjnie stosowano go jako środek pobudzający, dostarczający energii i przezwyciężający zmęczenie, jednak obecnie jest znane również inne jego działanie. Uzyskane z korzenia żeń-szenia preparaty wzmacniają system odpornościowy, opóźniają procesy starzenia, obniżają poziom cholesterolu i cukru we krwi, chronią wątrobę, a także wykazują aktywność przeciwnowotworową. Okazuje się nieoceniony w przystosowaniu organizmu do uciążliwych warunków.Powinni o nim pamiętać wszyscy prowadzący aktywny tryb życia, pełen stresu.Regeneruje wszystkie organy wewnętrzne i poprawia dotlenienie mózgu, sprawia że szybciej przyswajamy informacje.Żeń-szeń unieszkodliwia wolne rodniki,które są sprawcą stresu oksydacyjnego w organizmie, a ten prowadzi do wielu innych chorób: miażdżycy, nowotworów, cukrzycy, nadciśnienia tętniczego.

Przeciwwskazania - kiedy nie stosować?
Suplementy na bazie roślin adaptogennych, często nie tylko przeciwdziałają rozwinięciu się konkretnych schorzeń, ale także pomagają w utrzymaniu równowagi w zetknięciu z codziennym stresorami, związanymi z warunkami wysoko rozwiniętej cywilizacji. Zanim jednak sięgniemy po konkretne adaptogenne zioła, warto zapoznać się z ostrzeżeniami i możliwymi skutkami ubocznymi ich przyjmowania. Wielu z nich nie mogą stosować kobiety w ciąży lub w trakcie laktacji, uwagę na możliwe niepożądane działanie powinny zwrócić także wszystkie osoby, które cierpią na przewlekłe schorzenia. Lukrecji nie zaleca się osobom chorującym na nerki lub serce, Ashwaghanda z kolei może zwiększać poziom hormonów tarczycy, dlatego nie powinni jej przyjmować chorzy z nadczynnością tarczycą. Należy również zachować ostrożność przy dawkowaniu Różańca górskiego, gdyż przyjęcie zbyt dużej porcji ekstraktu może wywołać stany lękowe i nadmierne pobudzenie.Jeśli zdecydujemy się na kurację żeń-szeniem, musimy pamiętać, aby leków z wyciągiem tej rośliny nie stosować dłużej niż 3 miesiące.Nie można ich zażywać jednocześnie z preparatami opartymi na warfarynie( leki przeciwzakrzepowe), niekiedy taka kuracja jest powodem wystąpienia krwawień.Żeń-szeń ma też działanie łagodnie estrogenne. Nie można podawać go ludziom znerwicowanym, mającym kłopoty z zasypianiem. Jeśli chcemy mieć pewność, że nie wystąpi u nas żadne niepożądane działanie, najlepiej przed rozpoczęciem stosowania jakiegokolwiek adaptogenu skonsultować się z lekarzem lub fitoterapeutą.

Stosowanie adaptogenów to jednak zdecydowanie więcej korzyści, niż zagrożeń, które możemy czerpać z dobrodziejstw natury. Przyjmowane regularnie i rozsądnie, nie tylko wpłyną doraźnie na nasze samopoczucie, ale także wesprą nasze zdrowie na przyszłość.

Źródło:
Wydro, Dorota & Dąbrowska-Bernstein, Barbara & Moskalik, Marlena. (2015). "Adaptogeny korygujące reakcję organizmu na stres i zaburzenia homeostazy - pomocą w prewencji chorób cywilizacyjnych". Adaptogens correcting body's response to stress and the disruption of homeostasis - helpful in the prevention of lifestyle diseases. Academy Of Aesthetic and Anti aging Medicine.

Nowak Zbigniew.T  (2017). Fronda. "Zielony detoks- Jak rośliny lecznicze wymiatają z organizmu wolne rodniki i gwarantują długie życie".

Sklep jest w trybie podglądu
Pokaż pełną wersję strony
Sklep internetowy Shoper.pl